เกลือแกง คืออะไร มีประโยชน์อะไรบ้าง?

คำถาม ... เกลือแกง คืออะไร มีประโยชน์อะไรบ้าง?

เฉลย ...
เกลือแกง คือ เกลือปรุงอาหารที่ผลิตมาจากน้ำทะเล

เกลือแกงเป็นผลผลิตจากนาเกลือที่พบได้มากในจังหวัดสมุทรสงคราม สมุทรสาคร และจังหวัดเพชรบุรี เป็นเกลือที่ได้จากการนำน้ำทะเลมาระเหยน้ำออกไป จนเหลือแต่เกลือซึ่งเป็นผลึกสีขาว โดยที่น้ำทะเลนั้นมีเกลือผสมอยู่ประมาณ 3-5% ซึ่งวิธีการผลิตนั้นไม่ซับซ้อนแต่ต้องใช้เวลาและต้องมีแสงแดดที่เหมาะสม กล่าวคือต้องสูบน้ำทะเลเข้ามาในพื้นที่ที่เตรียมไว้ (เรียกว่านาเกลือ) จากนั้นจึงปล่อยให้แดดเผาจนน้ำระเหยออกไปจนเกือบหมด เหลือไว้แต่ผลึกเกลือ แล้วจึงเก็บเกี่ยวเกลือแกงขึ้นมาใช้งานได้

ภาพการทำนาเกลือ


เกลือแกง หรือ เกลือสมุทร มีชื่อเคมีคือ โซเดียมคลอไรด์ (Sodium Chloride, NaCl) มีลักษณะภายนอกเป็นผลึกหรือเกล็ดสีขาว ซึ่งองค์ประกอบทางเคมีของเกลือแกงนั้นเหมือนกับเกลือสินเธาว์ทุกประการ แต่ต่างกันตรงที่เกลือสินเธาว์ผลิตมาจากหินเกลือหรือเกลือละลายน้ำที่อยู่ใต้ดิน แต่เกลือแกงผลิตจากน้ำทะเล และในน้ำทะเลมีธาตุไอโอดีผสมอยู่ ทำให้เกลือแกงมีธาตุไอโอดีนผสมอยู่ด้วยเช่นกัน โดยที่ไอโอดีนนี้ช่วยป้องกันโรคคอพอกหรือคอหอยพอก ซึ่งเคยเป็นปัญหาใหญ่ทางด้านสาธารณสุขของประเทศไทยเมื่อหลายสิบปีก่อน แต่ปัจจุบันได้มีการผสมไอโอดีนลงในเกลือสินเธาว์ ทำให้ปัญหาโรคคอพอกในพื้นที่ห่างไกลหมดไป

เกลือแกงมีประโยชน์อะไรบ้าง

  • ใช้ปรุงรสอาหาร
  • ใช้ถนอมอาหาร เช่น หมัก ดอง การทำปลาร้า เนื้อเค็ม ปลาจ่อม
  • ใช้ในการแปรรูปอาหาร เช่น ไส้กรอก แฮม เบคอน และเนยเค็ม เป็นต้น
  • ใช้ทำเครื่องปรุงรส เช่น ซีอิ้ว น้ำปลา และอื่นๆ
  • ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม เช่น โรงงานผลิตเสื้อผ้า
  • ใช้ล้างกลิ่นคาวและเมือกของเนื้อสัตว์ก่อนปรุงอาหาร
  • ใช้ผลิตน้ำเกลือสำหรับการแพทย์

การทำปลาร้า ต้องใช้เกลือเป็นส่วนประกอบสำคัญ
เช่นเดียวกับการทำน้ำปลาและซีอิ้วชนิดต่าง ๆ


จะพบว่าเกลือนั้นเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของเราแบบแยกกันไม่ออก และในสมัยโบราณนั้นเกลือถือว่าเป็นสิ่งมีค่ามาก ใช้เป็นของที่วัดความมั่งคั่งของชาติได้ชนิดหนึ่ง และเคยเกิดสงครามแย่งชิงเกลือมาแล้วหลายครั้ง ส่วนผู้คนในถิ่นทุรกันดานหรืออยู่บนที่สูง เช่น ชาวเขา หรือ ชนเผ่าชาติพันธุ์ต่าง ๆ นั้น เกลือถือว่าเป็นของล้ำค่าหายากมากเช่นกันในอดีต

ผลึกเกลือแกงหรือเกลือสมุทร


เกลือมีองค์ประกอบหลักเป็นธาตุโซเดียมและธาตุคลอรีน ซึ่งโซเดียมมีความจำเป็นต่อการทำงานของระบบประสาทและการเคลื่อนที่ของคลื่นไฟฟ้าในร่างกาย ร่างกายเราต้องการโซเดียมราว 2,600 มิลลิกรัมต่อวัน ถ้าร่างกายได้รับโซเดียมมากเกินไปและต่อเนื่อง จะสร้างปัญหาให้กับการทำงานของไต ทำให้เกิดโรคไตตามมาได้


อาหารแปรรูปที่ต้องใช้ทั้งเกลือและสารกันบูดเพื่อการถนอมอาหาร


โซเดียมไม่ได้อยู่ในรูปของเกลือเท่านั้น แต่ยังอยู่ในผงฟูสำหรับทำขนมปังและขนมเค้ก รวมถึงในผงชูรสและสารกันบูดที่ใช้ในอาหารแปรรูปแทบทุกชนิด เช่น ไส้กรอก แฮม และเบคอน เป็นต้น ดังนั้นการไม่กินเค็ม แต่กินอาหารแปรรูปบ่อยก็สามารถทำให้ร่างกายได้รับโซเดียมเกินกว่าที่ต้องการได้เช่นกัน